Some say that the global economic crisis is now beyond its worse phase, nonetheless, its effects on the banking sector are still obvious and harsh. And it is this exact industry that was absorbing most of the MBA graduates offering them prestigious careers in investment banking, commercial banking, brokerage etc. The result? According to a survey by the MBA Career Services Council (CSC) of business schools in America, Canada and Europe (http://www.economist.com/business/businesseducation/displaystory.cfm?story_id=13566006&Fsrc=mgttkgnwl) as mentioned in the previous Economist article, 75% of the business schools asked underlined a significant decrease in the recruitment in the above mentioned sectors.

Current MBA students are probably able to justify this; With major top schools “relying” on these sectors for their students, now, the MBA graduate has to find alternative areas where he/she will put his/her knowledge in use. Three areas come to my mind: Entrepreneurship, Green business, and Government.

A period of crisis is a period of opportunity for a real entrepreneur; this means that when the resources are scarce, when the economy is on a down slope and traditional sectors need to re-invent themselves, new business ideas, new business models, and new techniques have to emerge. There is a growing number of b-schools that are offering a wide range of entrepreneurship courses and tracks in their curricula and are creating significant networks in order to support the entrepreneurial aspirations of their students.

At the same time, the word “green” has become perhaps the most “trendy” word in all business activities. Green marketing, Green production line, Green product, Corporate social responsibility, and in general the need for environmentally and socially acceptable businesses, services and products have opened up new paths for MBA graduates. Moreover, this is a very good way for Schools and MBAers to prove that their training and priorities are not irrelevant with what our societies and economies need nowadays.

Last, but not least, when the economy trembles, governments and governmental bodies all over the world have a bigger role. When fraud cases increase, so does the need for specialists who will be able to deal with them; when banks require governmental support, the governments require experts to deal with these projects; when parts of the economy are being restructured, this requires professionals with the skills and knowledge to introduce the change and lead us to successful results.

In conclusion, if you started having second thoughts about that MBA because of the banking sector problems, have a second look; b-schools around the globe have not only the willingness, but also the responsibility to open new career paths for their graduates, and in this way improve not only the latter ones’ career perspectives, but also fuel the global economy with skilled and knowledgeable professionals according to the current financial, managerial, environmental, and humanitarian needs.

On April 1st and April 2nd the Access MBA and Access Masters Tours will be in Athens.

These top international events offer the opportunity to candidates to meet with Schools in 1-1 sessions, place their questions, have a first evaluation by the admissions officers and, also, follow the various panels that are held on each day.

The difference of the Access methodology from other events of the same type, is that here every candidate has a pre-scheduled 20min individual meeting with each school. This allows the candidate to focus on their specific questions, make comments and receive questions on THEIR profile only, ask about the programs THEY are interested in, and, in general, have a more personalized communication with the admissions officers.

However, this exact advantage can turn into a disadvantage at the same time. Exactly, because the meetings are scheduled and time is limited (sessions last from 5-6 hours usually, so do the math and calculate how many candidates each representative can meet during one event, then take out the 45-60 min panel discussion as well, if we are talking about schools that have only one officer available in the venue), one has to be fully prepared in order to be able to take advantage of this meeting.

Just going there to browse around desks, collect print material, and ask questions like ‘errr…so..you offer MBAs, right?’ is not the point. Schools begin to evaluate you already starting from this first impression. Trust me, in the final candidate report that this admissions officer will fill out, there WILL be comments about each and everyone of the visitors.

Therefore, if you want to leave a good impression, try to come up with prepared questions, specific questions, practical questions. Try to be ready to answer questions about your CV, why you chose this school, why you plan to do an MBA instead of a Master program.

Schools (and most probably you too) are there because they value personal contact and direct communication; they cant see everyone, they cant remember everyone, so this first impression is very important. Of course, it is not as vital as the admissions interview, but it is a basic step in order to become an interviewee sometime in the near future.

In conclusion, be prepared. If you think you can’t prepare in the best way you can on your own, ask for professional advice. We, at EduConS have been there, done that, more than once, both as candidates and as the people at the other side of the desks; yes, the ones who were making the comments on the candidate lists.

Take advantage of any service and advice that can be offered to you in order to take advantage of this contact with the schools you are interested in. You should know how to make the best of your time, know the things between the lines about each program and school, make a very good first impression, and, last, but not least, enjoy the event. But since you are offered only a couple of such chances within an academic/admissions year, make sure you do not go there only for the refreshments table ;-)

Μιλούσα τις προάλλες με τον ξάδερφό μου, ο οποίος ετοιμάζεται αυτές τις μέρες για την εξεταστική περίοδο στη σχολή του, και ειλικρινά αντιλήφθηκα οτι τίποτε, μα τίποτε, δεν έχει αλλάξει σε όλα αυτά τα χρόνια που εγώ έχω εγκαταλήψει τα πανεπιστημιακά έδρανα.

Καταρχήν, δεν γνωρίζει όχι απλά ΠΟΤΕ θα λάβει χώρα η εξεταστική περίοδος, αλλά ούτε καν ΕΑΝ θα λάβει χώρα.

Πασχίζει να μάθει την εξεταστέα ύλη, ποια είναι τα υπό εξέταση συγγράματα, το πρόγραμμα της εξεταστικής, που και πότε θα προμηθευτεί τα βιβλία και τις σημειώσεις του. Αγχώνεται με το γεγονός οτι μέσα σε 3 ώρες θα πρέπει να αξιολογηθεί για την προσπάθεια και τη μελέτη μηνών, ανησυχεί μήπως κατά τη διάρκεια της εξέτασης εισβάλουν “διαμαρτυρόμενοι φοιτητές” στην αίθουσα και διακόψουν τη διαδικασία με διόλου νόμιμες και δημοκρατικές μεθόδους. Αναρωτιέται εάν, ακόμα και αν “περάσει” το μάθημα, θα έχει αποκτήσει τις απαιτούμενες και επιθυμητές γνώσεις που θα του ζητήσει η αγορά εργασίας σε λίγα χρόνια, αφού εν μέσω καταλήψεων και της γενικής ραθυμίας που επικρατεί στους φοιτιτικούς κύκλους, στην ουσία οι παραδόσεις του μαθήματος διήρκεσαν συνολικά μερικές ώρες.

Εν ολίγοις διερωτάται εάν επέλεξε σωστά που έμεινε στην Ελλάδα για τις βασικές του σπουδές και δεν αποδέχτηκε τη θέση που του είχαν προτείνει διάφορα σεβαστά και αξιόλογα πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Διερωτάται επίσης εάν το τμήμα, αλλά ακόμα και η σχολή στην οποία φοιτά είναι τα κατάλληλα για τις προσδοκίες, αλλά και τις ικανότητές του. Βλέπετε, κανείς πέρα από το στενό οικογενειακό του κύκλο δεν θέλησε, αλλά ούτε και μπόρεσε να τον καθοδηγήσει όταν αποφάσιζε τί και που θα σπουδάσει.

Ναι, έψαξε στο διαδίκτυο, μίλησε με φίλους και γνωστούς των φίλων του, διάβασε άρθρα, έγραψε σε σχολές και συνέλεξε μπροσούρες και ενημερωτικά φυλλάδια. Κανείς, όμως, δεν κάθησε δίπλα του, να δει μαζί του τί ακριβώς θέλει να σπουδάσει, πού θα αποδόσει καλύτερα, ποια σχολή, ποιο τμήμα και ποια κατεύθυνση του ταιρίαζουν καλύτερα, κανείς δεν τον συμβούλευσε πώς να πάρει σωστά μία απόφαση που θα επηρέαζε την υπόλοιπη ζωή του.

Αυτό, όμως, που τον ανησυχούσε περισσότερο ήταν οτι θα έπρεπε να περάσει από την ίδια φάση και για την επιλογή του μεταπτυχιακού του, γιατί, καλώς ή κακώς, η ελληνική αγορά εργασίας, αλλα και οι περισσότερες, αν όχι όλες, του εξωτερικού, απαιτούν θεωρητικά και πρακτικά και κάποιον μεταπτυχιακό τίτλο. Και εδώ η διαδικασία αίτησης έιναι πολύ πιο πολύπλοκη, απαιτιτική και ανταγωνιστική. Κάθε σχολή έχει διαφορετικά κριτήρια, κάθε πρόγραμμα διαφορετικές απαιτήσεις. Και, μάλιστα, οι διαφορές μεταξύ των προγραμμάτων είναι τόσο λεπτομερείς και ειδικές (σε διάρκεια, εξειδίκευση, δομή, έμφαση, μεθοδολογία, κόστος, μέσο, χαρακτηριστικά του συνόλου των φοιτητών και των καθηγητών, σύνδεση με την αγορά εργασίας, παράλληλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες, καθώς και εξωακαδημαϊκές ασχολίες, τοποθεσία κ.ά.), που, ακόμα και να έχει κάποιος το χρόνο να αναζητήσει, συγκεντρώσει, συγκρίνει, αξιολογήσει, επαληθεύσει, επικοινωνήσει, προετοιμάσει και αποφασίσει τις σχολές και τα προγράμματα στα οποία θα κάνει αίτηση (ήδη φτάσαμε στο επίπεδο μιας πλήρους ενασχόλησης από πλευράς χρόνου και προσπάθειας), πολλές φορές αυτό δεν αρκεί για τη σωστή επιλογή με τις τόσες που προσφέρονται, πόσο μάλλον δεν εγγυάται την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας αίτησης.

Εν ολίγοις, είτε μιλάμε για προπτυχιακό επίπεδο, είτε για μεταπτυχιακό, η επιλογή σχολής, τμήματος, προγράμματος, κατεύθυνσης και εξειδίκευσης, καθώς και η επιτυχής εισαγωγή, δεν είναι απλές διαδικασίες.

Το αντίθετο, πρόκειται για διαδικασίες απαιτητικές, δύσκολες, ανταγωνιστικές, χρονοβόρες και αρκετά πολύπλοκες, ούτως ώστε να απαιτείται η συνδρομή κάποιου ειδικού. Ενός ειδικού, ο οποίος όχι μόνο θα γνωρίζει καλά το χώρο της εκπαίδευσης, όχι μόνο θα αναλάβει όλες τις συμβουλευτικές υπηρεσίες σχετικά με τα θέματα που ανέφερα πιο πάνω, όχι μόνο θα συγκεντρώσει τις απαραίτητες πληροφορίες και θα κάνει τις κατάλληλες προτάσεις, αλλά, κυρίως, θα καθοδηγήσει τον/την υποψήφιο/α καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας που ονομάζεται επιλογή και αίτηση. Και μάλιστα με ένα τρόπο ρεαλιστικό, πρακτικό, επαγγελματικό, και ανθρώπινο, βασιζόμενο όχι μόνο στη γνώση και στην εξειδίκευση, όχι μόνο στην εμπειρία και στην ενημέρωση, αλλά και στο γεγονός οτι έχει βρεθεί στη θέση του κάθε υποψήφιου και της κάθε υποψήφιας και γνωρίζει από πρώτο χέρι τί είχε χρειαστεί εκείνος όταν βρισκόταν στην ίδια θέση και πώς να το προσφέρει τώρα.

Μέσα σε μια καθημερινότητα, λοιπόν, όπου οι “ειδικοί” ξεπηδούν από παντού και για το οτιδήποτε, ίσως είναι πιο χρήσιμο και πιο απαραίτητο να συμβουλευτεί κανείς έναν ειδικό για την εκπαίδευσή του, από το να σπαταλάει πολύτιμο χρόνο και προσπάθεια με αμφίβολα αποτελέσματα προσπαθώντας και αναζητώντας μόνος του. Στο κάτω κάτω της γραφής, εδώ “συμβουλευόμαστε ειδικούς” για το κινητό μας, δεν αξίζουμε μια βοήθεια όταν πρόκειται για το μέλλον μας?

Εδώ και λίγο καιρό δημοσιεύθηκε η κατάταξη των καλύτερων ΜΒΑ παγκοσμίως για το 2009 σύμφωνα με τους Financial Times.

Σε αυτή παρατηρούμε μία εντυπωσιακή άνοδο ορισμένων ευρωπαϊκών σχολών (London Business School, Insead, IE Business School, IESE Business School), δείγμα του οτι η business εκπαίδευση στη Γηραιά Ήπειρο έχει πια καταστεί ισάξια με μυθικά προγράμματα προερχόμενα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως τα προγράμματα των Wharton, Standford, Harvard, Columbia και MIT.

Αποτελούν ωστόσο αυτά τα λεγόμενα rankings πανάκεια ή θέσφατο ή, μήπως, αποκαλύπτουν την αλήθεια μόνο όταν ο ενδιαφερόμενος γνωρίζει πως να τα αποκρυπτογραφήσει και πως να τα αξιολογήσει;

Καταρχάς ο υποψήφιος οφείλει να γνωρίζει οτι υπάρχουν διάφορες και διαφορετικές “λίστες κατάταξης”, κάθε μία από τις οποίες κατατάσσει τα προγράμματα σύμφωνα με τα δικά της κριτήρια. Επομένως, οφείλουμε να αναλύσουμε εάν τα κριτήρια της κάθε “κρίσης” συνάδουν με αυτά που εμείς έχουμε θέσει ώς προτεραιότητα για την επιλογή του καταλληλότερου προγράμματος για εμάς.

Τα προγράμματα κρίνονται βάσει πολλών μεταβλητών, όπως η ερευνητική δράση των καθηγητών τους, το ποσοστό γυναικών στο σύνολο των διδασκόντων, το ποσοστό “μειονοτήτων” στο σύνολο των φοιτητών, την επαγγελματική εξέλιξη των αποφοίτων κ.ά.

Επί παραδείγματι, ας φανταστούμε μία κατάταξη η οποία κρίνει κυρίως βάσει της ποσοστιαίας αύξησης του post-MBA μισθού. Εάν η σχολή “εξειδικεύεται” σε συγκεκριμένο κλάδο που ευνοεί τις μεγαλύτερες συγκριτικά αμοιβές και μάλιστα αυτός ο κλάδος “χαίρει άκρας υγείας” στην παγκόσμια οικονομία, τότε καλώς.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει οτι μια άλλη σχολή η οποία “εξειδικεύεται” στην επιχειρηματικότητα, δεν μπορεί να είναι εξίσου καλή. Η διαφορά έγκειται στο οτι ένας MBAer με 10 χρόνια εμπειρία στον τραπεζικό τομέα ως private equity banker, είναι πολύ πιθανό να αμειφθεί άμεσα με έναν αρκετά υψηλό μισθό, ενώ ένας απόφοιτος ο οποίος δοκιμάζει τις δυνάμεις και τις ιδέες του ως επιχειρηματίας ξεκινώντας τη δική του επιχείρηση, το πιο πιθανό είναι να περάσει ένα αρκετά μεγάλο συγκριτικά χρονικό διάστημα μέχρι να αποδώσει η εν λόγω επένδυση. Το ίδιο πετυχημένοι όμως μπορούν να είναι και οι δύο και το ίδιο γερές βάσεις και χρήσιμες γνώσεις να τους έχουν δώσει τα προγράμματά τους.

Επομένως, δεν πρέπει να κοιτάμε μόνο ένα ranking, αλλά και αυτά που συμβουλευόμαστε, να γνωρίζουμε να διαβάζουμε ανάμεσα από τις γραμμές τους και να λαμβάνουμε τα μηνύματα που αφορούν εμάς.

Και όλα αυτά φυσικά για ΕΝΑ μόνο τομέα που οφείλουμε να αξιολογούμε όταν επιλέγουμε τη σχολή και το πρόγραμμα για τις προπτυχιακές ή τις μεταπτυχιακές σπουδές μας.

Βρέθηκα τις προάλλες σε μία παρέα ατόμων 25-30 ετών. Αναπόφευκτα το θέμα της συζήτησης κάποια στιγμή κατέληξε και στην αγορά εργασίας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ειδικά οι νέοι αυτή την περίοδο. Ωστόσο, οι περισσότεροι επικεντρώνονταν όχι μόνο στις συνθήκες εργασίας, τις αμοιβές ή τις προοπτικές, αλλά και στα προσόντα που οι περισσότερες σοβαρές θέσεις εργασίας απαιτούν σήμερα.

Επισημάνθηκε πολλάκις οτι ενώ 20 με 30 χρόνια πριν ο μεταπτυχιακός τίτλος αποτελούσε εχέγγυο για την πετυχημένη επαγγελματική πορεία ενός εργαζομένου, σήμερα αποτελεί απαραίτητο κομμάτι της εκπαίδευσής του.

Όντως, πείτε μου τι ποσοστό αγγελιών εργασίας ΔΕΝ περιλαμβάνει τη φράση “μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών στη ΧΨΩ θα εκτιμηθεί ιδιαίτερα”, αν όχι τη “απαραίτητος μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών στη ΧΨΩ”. Και, φυσικά, το “θα εκτιμηθεί ιδιαίτερα” σημαίνει “εάν δεν έχεις μεταπτυχιακό τίτλο, να ποντάρεις στο να μην στείλει κανείς ΜΕ μεταπτυχιακό τίτλο”. Και, αλήθεια, πιστεύει κανείς οτι είναι πολλές οι θέσεις κύρους και ευθύνης, για τις οποίες η εκάστοτε εταιρία ΔΕΝ θα λάβει βιογραφικά σημειώματα υποψηφίων ΜΕ μεταπτυχιακό τίτλο;

Όπως επισημαίνει και ο κ.Χρυσικόπουλος στο άρθρο του στη Free Sunday της 08/03/2009 (σελ.24), το 40% των Ελλήνων φοιτητών συνεχίζει τις σπουδές του και σε μεταπτυχιακό επίπεδο, ενώ οι 12.000 περίπου μεταπτυχιακοί φοιτητές στα ελληνικά πανεπιστήμια στα μέσα των 90ς, έχουν φτάσει τις 70.000 σήμερα και συνεχίζουν να παρουσιάζουν ανοδικές τάσεις τα νούμερά τους!

Εάν σε αυτούς προσθέσει κανείς και τις χιλιάδες μεταπτυχιακών και διδακτορικών Ελλήνων φοιτητών στα πανεπιστήμια του εξωτερικού (μόνο στην Μ.Βρετανία υπάρχουν γύρω στις 25.000 φοιτητές, άρα είναι λογικό να υποθέσουμε ότι 8.000-10.000 είναι μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί), τότε αντιλαμβανόμαστε οτι εάν σήμερα πιστεύουμε οτι είναι απαραίτητο ένα μεταπτυχιακό, τότε σε λίγα χρόνια θα είναι τόσο αυτονόητο και αναμενόμενο όσο και οι βασικές σπουδές ή η γνώση της αγγλικής (sic).

Κλείνω με δύο σχόλια που αντικατοπτρίζουν γλαφυρά την κατάσταση:

Άραγε στην Μ.Βρετανία ή στη Γερμανία ή στην Ελβετία οι entry level θέσεις σε μεγάλες εταιρίες απαιτούν μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών, όπως γίνεται στην Ελλάδα;

Αποτελεί τάση ή μεμονωμένο φαινόμενο να ζητούν μεταπτυχιακό τίτλο - και μάλιστα ΜΒΑ - για θέσεις πωλητή ή merchandiser; (με όλο το σεβασμό στην συγκεκριμένη κατηγορία και τις δυσκολίες που αυτή αντιμετωπίζει, η αναφορά γίνεται γιατί μέχρι προσφάτως δεν απαιτείτο κάτι τέτοιο, η θέση θεωρούταν και αντιμετωπίζεται από πολλές εταιρίες ως ο ορισμός του entry level).

Εν κατακλείδι, ο μεταπτυχιακός τίτλος από μόνος του δεν αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα, αλλά αναγκαιότητα. Η διαφορά θα γίνει από το πόσο στοχευμένος είναι ο τίτλος, από τα εν γένει προσόντα του υποψηφίου, και από την εξειδίκευση ή μη, καθώς και από τη συνολική αξία του προγράμματος και της εν γένει εμπειρίας και αποκόμισης εμπειριών του φοιτητή για τον ΙΔΙΟ.